İçeriğe geç
Diyet

Bağışıklığı Güçlendiren Besinler

U Uzm. Dyt. Ayşenur Aköz 8 dk okuma 281 görüntülenme

Bağışıklığı Güçlendiren Besinler

Bağışıklığı güçlendiren besinler ile beslenmek hastalıklardan korunmak için oldukça önemlidir. Eğer grip, nezle gibi hastalıklardan korunmak istiyorsanız yediklerinize dikkat etmeniz gerekmektedir. İşte sizi hastalıklara yakalanmaktan koruyacak, bağışıklığınızı güçlendirecek 15 besin.

1. Asitli Meyveler

Nezle ya da gribe yakalananların çoğu C vitamini tüketimi miktarını arttırırlar. Çünkü C vitamini beyaz kan hücresi sayısını arttırarak bağışıklık sisteminini güçlendirir. Bu enfeksiyonla mücadelede önemli bir rol oynar.

Asitli Meyveler;

  • Greyfurt
  • Portakal
  • Mandalina
  • Limon
  • Lime

C vitamini vücutta üretilmediği ve depolanamadığı için sağlıklı olmak adına günlük olarak düzenli tüketilmelidir. Neredeyse bütün asitli meyveler C vitamininden zengindir. Seçenek çok fazla olduğu için, bu vitamini günün herhangi bir öğününde tüketebilirsiniz.

2. Kırmızı Biber (Kapya)

Eğer asitli meyvelerin tek C vitamini kaynağı olduğunu düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Kırmızı biber asitli meyvelerden 2 kat daha fazla C vitamini içerir. Aynı zamanda beta karoten bakımından da zengindir. Bağışıklık sistemini güçlendirme etkisinin yanı sıra C vitamini sağlıklı bir cilt için de gereklidir. A vitamininin öncü maddesi olan Beta karoten göz ve cilt sağlığı için gerekli olan vitaminler arasındadır.

3. Nar

Anti-enflamatuar bileşikler bakımından zengin olan nar, romatoid artrit ve osteroartritler gibi bağışıklık ile ilgili bozukluklardan muzdarip olanlar için son derece sağlıklıdır. Ayrıca antikor üretimini artıran ve bağışıklık gelişimine yardımcı olan C vitamini bakımından da zengindir. Nar,  bağışıklık sisteminin  ve sık görülen enfeksiyona bağlı hastalıklardan korunmaya yardımcıdır.

4. Brokoli

Brokoli vitamin ve mineral dolu bir sebzedir ve bağışıklığı güçlendiren besinler arasındadır. A, C, ve E vitaminleriyle dolu olmasının yanı sıra yüksek miktarda antioksidan ve lif içeriği sayesinde sofranızdan eksik etmemeniz gerek bir sebzedir. Brokolinin içeriğinden en yüksek derecede yararlanmak için ya çok az pişirilmeli ya da hiç denilecek kadar az pişirilmelidir.

5. Sarımsak

Sarımsak neredeyse bütün dünya mutfaklarında kendine yer edinmiş bir besindir. Sarımsak yemeklere belirli bir aroma katar ve sağlığınız için mutlaka tüketilmesi gerekmektedir. İnsanlığın ilk dönemlerinden beri tanınan sarımsak, enfeksiyonla mücadelede sıklıkla kullanılan bir besindir. NCCIH'de yayınlanan bir makaleye göre, sarımsak kan basıncını düşürür ve damar sertliğinin önüne geçer. Sarımsağın bağışıklık sistemini korumasındaki en önemli etken yüksek miktarda allisin adı ve sülfür içerikli bileşiği bünyesinde barındırmasıdır.

6. Zencefil

Hastalanınca tüketilebilecek besinlerden biri de zencefildir. Zencefil inflamasyonun nede olduğu boğaz ağrısı ve diğer inflamutuar hastalıkların azalmasını sağlar. Aynı zamanda mide bulantısını azaltır.

Yapılan bir araştırmanın sonucuna göre zencefil kronik ağrının azaltılmasında ve kolesterolün azaltılmasında kullanılabileceği söylenmiştir

7. Ispanak

Ispanağın bağışıklığı güçlendiren besinler listesinde olmasının nedeni sadece içerdiği C vitamini ile sınırlı değildir. Ispanak C vitaminin yanı sıra bağışıklık sisteminin enfeksiyonla mücadele kapasitesini arttırmaya yarayan çok sayıda antioksidan ve beta karoten içermektedir. Brokoli gibi ıspanak da zengin besin içeriğini kaybetmemek için çok fazla ısıl işleme maruz kalmamalıdır. Ama ıspanağın hafif ısıl işlem görmesi içeriğinde bulunan A vitamini ve oksalik asit salgılayan diğer besin ögelerinin kapasitesini arttırmaktadır.

8. Yoğurt

Yoğurt içinde canlı ve aktif mikroorganizmaların yaşadığı bir besindir. Yoğurtta bulunan bu organizmalar bağışıklık sistemini uyararak hastalıklarla savaşta önemli bir rol oynar. Yoğurt tüketeceğimiz zaman aromalı, meyveli yoğurtlar yerine sade yoğurt türlerinden tercih etmeliyiz. Eğer meyveli yoğurt tüketmek isterseniz bunu kendi evinizde taze meyveler kullanarak da yapabilirsiniz, böylelikle hem taze meyve tüketiminizi arttırmış hemde hazır meyveli yoğurtla alacağınız fazladan şeker tüketiminin önüne geçmiş olacaksınız.

Yoğurt aynı zamanda çok iyi bir D vitamini kaynağıdır. D vitamini bağışıklık sisteminin düzenlenmesinde yardımcı olacağı gibi, vücudun hastalıklara karşı doğal bir biçimde savaşması için de yardımcı olmaktadır.

9. Badem

Konu soğuk algınlığıyla mücadeleye gelince E vitamini C vitamini gölgede bırakmaktadır. E vitamini sağlıklı bir bağışıklık sisteminin anahtarıdır. Yağda çözünen bir vitamin olduğu için vücuda alınan yağ, E vitamininin çözülmesi ve kullanılması için önemlidir. Badem gibi kuru yemişler vitamin ve sağlıklı yağ bakımından zengindir. Yaklaşık 46 tane kabuklu badem günlük alınması gereken E vitamini miktarının %100'ünü karşılar.

10. Zerdeçal

Zerdeçal bir çok mutfakta kullanılan önemli bir malzemedir ve bağışıklığı güçlendiren besinler arasındadır. Bu parlak sarı, hafif acı baharat uzun yıllardır osteoartridin ve romatoid artridin tedavisinde kullanılmaktadır. Araştırmalar gösterir ki, zerdeçalın içindeki yüksek orandaki curcumin zerdeçala rengini veren egzersize bağlı kas hasarlarının giderilmesinde etkilidir.

11. Yeşil Çay

Hem yeşil çay hem de siyah çay bir antioksidan çeşidi olan flavonoidler bakımından zengindir. Yeşil çayı siyah çaydan ayıran en önemli özellik ise çok güçlü bir antioksidan olan epigallokateşin gallat (EGCG) içermesidir. EGCG bağışıklık sistemini güçlendiren bir antioksidandır. Siyah çayın fermentasyon sürecinden geçmesi çayın içindeki EGCG varlığının büyük bir kısmını yok eder. Ancak yeşil çay fermentasyona uğramadığı için EGCG içeriğini muhafaza eder.

Yeşil çay bir amino asit olan L-theanin içerir. L-theanin bağışıklıktan sorumlu olan mikroplarla savaşan T-hücrelerinin yapımında görev alır.

 12. Kivi

Kivi; folat (B9),potasyum, K vitamini, C vitamini gibi bir çok vitamin ve mineral içerir. Kivideki C vitamini enfeksiyonla savaşta önemli bir görevi olan akyuvar hücrelerinin yapımını arttırırken diğer besin ögeleri vücut fonksiyonlarının daha düzgün çalışmasını sağlar.

13. Kümes Hayvanları

Hastalandığımızda içtiğimiz tavuk suyu çorbanın plesebo etkisinin ötesinde gerçekten işe yarayan etkisi vardır. Hem soğuk algınlığının etkilerini azaltırken hem de hastalığa yakalanma riskini azaltır. Tavuk ve hindi gibi kümes hayvanları, B6 vitamini bakımından zengindir. 85 gram (yaklaşık 1 porsiyon) yağsız hindi veya tavuk eti günlük alınması gereken B6 vitamininin %40-50'sini içerir.

B6 vitamini vücutta meydana gelen bir çok kimyasal olayda görev alır. B6 vitamini aynı zamanda alyuvar hücrelerinin yapımı için de gereklidir. Tavuk kemiğinde bulunan ve kaynama ile suya geçen jelatin, kondrotin ve diğer besin ögeleri bağırsak sağlığı ve bağışıklık için önemlidir.

14. Ayçekirdeği

Ayçekirdeği, fosfor, magnezyum ve B6 vitamini gibi bir çok besin ögesini içerir. Aynı zamanda güçlü bir antioksidan olan E vitamini bakımından zengindir.

E vitamini bağışıklık sisteminin çalışmasında görevlidir. E vitamini içeriği zengin olan diğer besinler avokado ve koyu yapraklı sebzelerdir.

Bağışıklı Güçlendirme

Bu yazımızda sıraladığımız besinlerin sadece bir tanesini yemek bağışıklığı güçlendirmenize yardımcı olmayacaktır. Vücudumuzda her gün çalışan mekanizmalar tek bir besin ögesiyle değil bir çok vitamin, mineral, enzim, antioksidan gibi yardımcıların bir araya gelmesi ile çalışmaktadır. Bu nedenle sağlıklı bir bağışıklık için tek tip beslenme size yardımcı olmayacaktır.

Dengeli ve yeterli beslenmek sağlıklı bir yaşam sürmenin altın anahtarıdır. Bu doğrultuda verilen önerileri dikkatle dinlemeli ve mümkün olduğu kadar yaşamımıza adapte etmeliyiz.

 

Sıkça Sorulan Sorular

C vitamini neden bağışıklık sistemi için bu kadar önemlidir?
C vitamini, enfeksiyonlarla savaşan beyaz kan hücrelerinin üretimini artırarak bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı olur. Vücut C vitamini üretemediği ve depolayamadığı için düzenli olarak dışarıdan alınması önemlidir.
Sadece asitli meyveler mi C vitamini kaynağıdır?
Hayır, asitli meyveler iyi birer C vitamini kaynağı olsa da, kırmızı biber gibi sebzeler de çok daha yüksek miktarda C vitamini içerebilir. Kırmızı biber aynı zamanda beta-karoten açısından da zengindir.
Narın bağışıklık sistemi üzerindeki faydaları nelerdir?
Nar, anti-enflamatuar bileşikler ve C vitamini açısından zengindir. Bu özellikleri sayesinde antikor üretimini artırarak ve iltihabı azaltarak bağışıklık sisteminin güçlenmesine ve enfeksiyonlara karşı korunmaya yardımcı olabilir.
Bağışıklığı güçlendiren besinleri günlük beslenmeme nasıl dahil edebilirim?
Asitli meyveleri kahvaltıda veya ara öğünlerde tüketebilir, kırmızı biberi salatalarınıza veya yemeklerinize ekleyebilir, narı taze olarak veya salatalarda kullanabilir ve brokoliyi buharda pişirerek veya yemeklerinize katarak kolayca beslenmenize dahil edebilirsiniz.
Bağışıklık sistemimi güçlendirmek için sadece bu besinleri tüketmem yeterli mi?
Bu besinler bağışıklık sisteminizi desteklemede önemli rol oynasa da, sağlıklı bir bağışıklık sistemi için dengeli ve çeşitli beslenme, yeterli uyku, düzenli egzersiz ve stresi yönetmek gibi faktörler de bir bütündür.
U

Yazar

Uzm. Dyt. Ayşenur Aköz

Zayıflama uzman yazar kadrosu.