İçeriğe geç
Sağlıklı Yaşam

Renk Körlüğü

M Misafir Diyetisyen 5 dk okuma 212 görüntülenme

Renk Körlüğü

Renk körlüğü bir tür körlük değil, rengi görme biçiminizde bir eksikliktir. Renk körüyseniz, mavi, sarı, kırmızı ve yeşil gibi renkleri ayırt etmekte güçlük çeker. Renk körlüğü (daha doğrusu renk görme eksikliği), erkekleri kadınlardan fazla etkileyen kalıtsal bir durumdur. Kırmızı-yeşil renk körlüğü, renk körlüğünün en fazla rastlanan şeklidir. Nadir olarak, bir kişi mavi ve sarı tonları görme kabiliyetini azaltan bir özelliği gen yoluyla alabilir. Bu mavi-sarı renk körlüğü erkekleri ve kadınları hemen hemen eşit oranda etkiler.

Renk Körlüğü İşaretleri ve Semptomları

Renklerin mavi ve sarı mı ya da kırmızı ve yeşil mi olduğunu ayırt ederken zorluk mu çekiyorsunuz? Başkaları bazen size gördüğünüzü düşündüğünüz rengin aslında o renk olmadığını söylüyor mu? Eğer öyleyse, bunlar renk görme eksikliğinizin birincil işaretleridir. Popüler inanışın aksine, renk körü bir kişinin yalnızca gri tonları görmesi nadirdir. "Renk körü" olarak kabul edilen çoğu insan renkleri görebilir, fakat bazı renkler normal insanların gördüğü renkler gibi görünmez.

Normale göre daha soluk görünür ve sahip oldukları renk görme körlüğünün çeşidine bağlı olarak diğer renklerle kolayca karıştırılabilir. Tam bir renk yelpazesine baktığınızda renk görme sorunları yaşarsanız, kesinlikle bir doktora görünmelisiniz. Ani ya da kademeli bir şekilde renk görme kaybı, katarakt gibi altta yatan herhangi bir sağlık sorununu gösterebilir. Renk körlüğü testi, sahip olduğunuz renk eksikliğinin türünü belirlemenize yardımcı olabilir.

Ne Renk Körlüğüne Sebep Olur?

Renk körlüğü, retinadaki ışığa duyarlı hücreler, insanların bir dizi rengi görmesini sağlayan ışık dalga boylarındaki değişikliklere uygun şekilde yanıt vermediğinde ortaya çıkar. Retinadaki fotoreseptörlere çubuklar ve koniler denir. Çubuklar daha fazla miktarda bulunur (insan retinasında yaklaşık olarak 100 milyon çubuk vardır) ve çubuklar, ışığa karşı daha duyarlıdır, ancak çubuklar rengi algılayamaz.

İnsan retinasındaki 6 ila 7 milyon koni, renkli görüşten sorumludur ve bu fotoreseptörler, retinanın makula adı verilen merkezi bölgesinde yoğunlaşmıştır. Makulanın merkezine fovea adı verilir ve bu küçük (0,3 mm çaplı) alan retinadaki en yüksek koni konsantrasyonunu içerir ve en keskin renk görüşümüzden sorumludur. Kalıtsal renk körlüğü biçimleri genellikle belirli koni türlerindeki eksikliklerle veya bu konilerin tamamen yokluğuyla ilişkilidir.

Genetik yapıdaki farklılıkların yanı sıra, renk görme kusurlarının veya renk görme kaybının diğer nedenleri şunları içerir:​​

  • Parkinson hastalığı (PD): Parkinson hastalığı nörolojik bir sıkıntı olduğu için, görme olayının olduğu mercekteki ışığa duyarlı sinir hücreleri zarar görebilir ve düzgün çalışamayabilir.
  • Katarakt: Katarakt ile ortaya çıkan doğal göz merceğinin bulanıklaşması renkli görmeyi "temizleyerek" çok daha az parlak hale getirebilir. Neyse ki, katarakt ameliyatı, buğulu doğal lens çıkarıldığı zaman ve yapay bir göz içi lensle değiştirildiğinde parlak renkli görüşü geri getirebilir. Bazı ilaçlar. Örneğin, tiagabin ismiyle bilinen bir anti-nöbet ilacının, ilacı alanların yaklaşık yüzde 41'inde renkli görmeyi azalttığı, ancak etkileri kalıcı görünmüyor.
  • Kallman sendromu: Bu kalıtsal durum, cinsel organlar gibi eksik veya olağandışı cinsiyetle ilgili gelişime yol açabilen hipofiz bezinin sıkıntısı sonucu oluşur. Renk körlüğü, bu durumun bir belirtisi olabilir.

Yaşlanma süreçleri retina hücrelerine zarar verdiğinde de renk körlüğü meydana gelebilir. Görme işlemenin gerçekleştiği beyin bölgelerinde bir yaralanma veya hasar da renkli görme eksikliklerine neden olabilir.

​​​​​​Renk Körlüğü Tedavisi

Washington Üniversitesi'ndeki araştırmacılara göre, gen tedavisi maymunlarda renk körlüğünü tedavi etti. Hayvanlardaki bu bulgular umut verici görünse de, tedavilerin güvenli olduğu kanıtlanana kadar gen tedavisi insanlar için düşünülmeyecektir. Bu arada renk körlüğünün bilinen bir tedavi yöntemi yoktur. Ancak bazı başa çıkma stratejileri, renge dayalı bir dünyada daha iyi çalışmanıza yardımcı olabilir. Çoğu insan, renkli görme eksikliklerine çok fazla sorun yaşamadan uyum sağlayabilir.

Ancak grafik tasarım ve çeşitli renklerde elektrik kablolarının kullanılmasını gerektiren meslekler tarzındaki meslekler, doğru renk görüşüne bağlıdır. Yaşamın erken dönemlerinde renk körü olduğunuzun farkına varırsanız, düzgün renk algısı gerektirmeyen bir meslek seçmek isteyebilirsiniz. Renkli görme eksikliğini erken teşhis etmek, özellikle birçok öğrenme materyali ağırlıklı olarak renk algısına dayandığından, okul yıllarında öğrenme sorunlarını engelleyebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Renk körlüğü sadece gri tonları görmek anlamına mı gelir?
Hayır, bu yaygın bir yanlış inanıştır. Renk körü olan çoğu insan renkleri görebilir ancak bazı renkleri normalden farklı veya soluk algılar. Nadiren sadece gri tonlarını gören bir durum söz konusudur.
Renk körlüğü kalıtsal bir durum mudur?
Evet, renk körlüğü genellikle kalıtsal bir durumdur. Özellikle kırmızı-yeşil renk körlüğü erkekleri kadınlardan daha fazla etkileyen genetik bir özelliktir.
Renk körlüğünün en yaygın tipi hangisidir?
Kırmızı-yeşil renk körlüğü, renk körlüğünün en sık rastlanan şeklidir. Bu durumda kırmızı ve yeşil tonlarını ayırt etmekte zorluk yaşanır.
Renk körlüğü belirtileri nelerdir ve ne zaman doktora görünmeliyim?
Renkleri (özellikle mavi-sarı veya kırmızı-yeşil) ayırt etmekte zorlanma ve başkalarının gördüğünü iddia ettiği renklerle sizin gördüğünüzün farklı olması temel belirtilerdir. Ani veya kademeli renk görme kaybı yaşarsanız, altta yatan bir sağlık sorununu gösterebileceğinden mutlaka bir doktora başvurmalısınız.
Renk körlüğüne ne sebep olur?
Renk körlüğü, retinamızdaki ışığa duyarlı hücreler olan konilerin, farklı ışık dalga boylarına düzgün bir şekilde yanıt verememesi sonucunda ortaya çıkar. Bu durum, renkleri doğru bir şekilde algılamamızı engeller.
M

Yazar

Misafir Diyetisyen

Zayıflama uzman yazar kadrosu.

Bunları da Okuyun